Waar is gered leer van gemaakt? Alles over upcycled leather en duurzame leren tassen

Waar komt gered leer vandaan en wat maakt het anders dan gewoon leer?

Gered leer, ook wel restleer of upcycled leather genoemd, is leer dat overblijft of wordt afgekeurd tijdens de reguliere productie van meubels, auto-interieurs of kleding. Fabrikanten snijden hun patronen uit grote huiden, maar de hoeken en randen blijven over. Dat materiaal was vroeger afval. Wij kopen het op voordat het wordt weggegooid.

Het verschil met conventioneel leer zit niet in de kwaliteit van het materiaal, maar in de herkomst. Gered leer is volledig echt leer: dezelfde structuur, dezelfde stevigheid, dezelfde levensduur. Wat ontbreekt is de extra vraag naar nieuwe huiden. Dat is de kern van wat wij bij Monsak doen.

Niet elk stuk leer dat wij inkopen is identiek. Kleur, dikte en textuur verschillen per partij. Dat maakt elk product uniek, maar het vraagt ook om een andere manier van werken. In het atelier kijk ik per stuk wat eruit te halen valt. Soms is een huid perfect voor een grote Leren Schoudertas cognac, soms past het beter bij een kleiner product zoals de Bella Etui.

Upcycling is daarmee geen marketingterm, maar een ontwerpbeslissing die je al bij de inkoop maakt.

Kan echt leer geverfd of gestempeld worden tijdens een workshop? Alles over personaliseren

Ja, echt leer kun je verven, stempelen en graveren. Dat is juist een van de redenen waarom leer zo'n aantrekkelijk materiaal is voor workshops: het neemt personalisering goed op.

Tijdens onze workshops bij Monsak kun je je tas of etui voorzien van een initiaal, naam of klein motief. We werken daarvoor met speciale leerverf en stempels die het oppervlak niet beschadigen. Het resultaat is permanent en vervaagt niet bij normaal gebruik.

Een paar praktische dingen om te weten:

• Verven werkt het best op naturel of licht leer; donker leer neemt verf minder zichtbaar op.
• Stempelen (het indrukken van een motief met warmte of druk) werkt op de meeste soorten volnerf- en splitleer.
• Het juiste moment in het maakproces is vóór de eindafwerking, niet erna.

Bij de Workshop Tas Maken maxi is ruimte voor personalisering ingebouwd in het programma. Bij de kortere Workshop Tas Maken mini is er minder tijd voor, maar een eenvoudige initiaal is altijd mogelijk.

Wil je echt aan de slag met kleuren en motieven, kies dan de langere workshopvariant. Je hebt meer tijd nodig dan je denkt.

Hoe lang gaat een goede leren tas mee? Dit bepaalt de levensduur van echt leer

Een goed gemaakte leren tas gaat twintig tot dertig jaar mee, en vaak langer. Dat is geen reclametaal, maar een eigenschap van het materiaal zelf: leer is een duurzaam vezelstelsel dat sterker wordt bij gebruik en verzorging.

Wat de levensduur bepaalt, zijn drie dingen: de kwaliteit van het leer, de manier van naaien en de gebruikersverzorging.

Bij Monsak gebruiken we gered leer dat geselecteerd is op dikte en draagkracht. Dunne, goedkope splitleervellen (het onderste laagje van de huid) zijn minder sterk dan volnerfled (de bovenste laag). Dat merk je na jaren gebruik: volnerfled patineert, splitleer kan gaan rafelen.

De naden zijn minstens zo belangrijk. Industriële naaimachines, zoals we die in het atelier gebruiken, stikken door meerdere lagen heen met een kracht die een huishoudmachine niet haalt. Een naad die goed is gezet, trekt niet los.

Onderzoek naar de levensduuranalyse van leerproducten, uitgevoerd door het Product Environmental Footprint-project van de Europese Commissie, bevestigt dat de milieu-impact van leer sterk daalt als een product langer dan tien jaar gebruikt wordt. Een tas die vijftien jaar meegaat, heeft per gebruiksjaar een fractie van de voetafdruk van een synthetische tas die na drie jaar wordt weggegooid.

Verzorging telt ook. Een leren tas die twee keer per jaar ingevet wordt met een goede leercrème, houdt zijn souplesse en weert vocht. Droog leer scheurt eerder bij trek.

De Leren Schoudertas cognac en de Bella Etui zijn gemaakt om decennia mee te gaan, niet om er mooi uit te zien in een webshop.

Hapjes en drank meenemen naar een creatieve workshop: wat kan wel en niet?

Je mag hapjes en niet-alcoholische dranken meenemen naar onze workshops, maar er zijn een paar praktische beperkingen die te maken hebben met het materiaal waarmee je werkt.

Leer is gevoelig voor vlekken, en eenmaal bevlekt is het niet eenvoudig te repareren. Dat geldt voor vet, olie en gekleurde dranken. Rode wijn of tomatensap bij je werkstuk is een risico dat je liever niet neemt als je twee uur bezig bent geweest met je tas.

Wat wij aanraden:

• Droge snacks (noten, crackers, iets in een verpakking): prima, eet ze even weg van het werkblad.
• Water of thee in een afgesloten beker: goed, zet hem naast je stoel, niet op de werktafel.
• Alcoholische dranken voor de groep: check dit van tevoren met ons. Bij sommige workshopvarianten, zoals de Vrijgezellenwerkshop, is er ruimte voor een prosecco na afloop. Tijdens het werken raden we het af, ook vanwege de naaimachines.

Catering regelen we niet zelf, maar je kunt van tevoren even overleggen wat je van plan bent. Wij denken graag mee.

Vrijgezellenfeest workshop groepsgrootte: hoeveel personen is ideaal voor een creatieve workshop?

Voor een vrijgezellenfeest werkt een groep van zes tot tien personen het prettigst. Dat is groot genoeg voor een feestelijke sfeer, maar klein genoeg om iedereen goede begeleiding te geven.

Onze Vrijgezellenwerkshop is speciaal ingericht voor dit soort groepen. Iedereen maakt zijn eigen tas of etui, en de bruid (of wie de dag ook gaat beleven) krijgt extra aandacht in het programma als ze dat wil.

Groepen kleiner dan vier personen voelen soms wat kaal aan; groepen groter dan twaalf worden onpraktisch omdat er maar een beperkt aantal werkplekken en machines beschikbaar zijn. Heb je een grotere groep, neem dan contact op. We kijken samen naar wat mogelijk is.

Eén ding dat ik altijd zeg: iedereen begint op nul. Er hoeft niemand te kunnen naaien of creatief te zijn. De workshop is zo opgebouwd dat je na twee tot drie uur naar huis gaat met iets waar je echt trots op bent.

Heb je ervaring nodig voor een naai-workshop? Alles wat beginners moeten weten

Nee, je hebt geen ervaring nodig. Alle Monsak-workshops zijn opgezet voor absolute beginners, ook de langere varianten zoals de Workshop Sak 9 crossbody tas en de Workshop Sak 6 shopper.

Wat je vooraf weten:

• Je leert de industriële naaimachine in de eerste tien minuten van de workshop kennen. Je hoeft niet te weten hoe je een draad opzet of een spoel verwisselt; dat doen we samen.
• Leer is een vergevingsgezind materiaal als je eenmaal door de eerste naden heen bent. Een rechte naad is eenvoudiger te zetten dan bij stof, omdat leer niet verschuift.
• Knippen en prikken (met een priem voor de naadgaten) zijn de stappen die de meeste mensen verrassend leuk vinden.

De meest gestelde vraag is: wat als ik een fout maak? Leer is niet te herstikkelen zoals stof. Gaatjes blijven zichtbaar. Maar in de workshop gebruik je een patroon en markeer je elke stap eerst. Fouten zijn zeldzamer dan je denkt, en kleine onregelmatigheden geven je tas karakter.

Mensen die wél ervaring hebben met naaien stellen soms de vraag of leer werken met een gewone naaimachine kan. Dat behandelen we in het volgende onderdeel.

Is werken met een industriële naaimachine gevaarlijk of moeilijk? Zo werkt het tijdens een workshop

Een industriële naaimachine is niet gevaarlijk als je de basisregels volgt, maar hij vraagt wel meer respect dan een huishoudapparaat. Het verschil zit in snelheid en kracht: een industriële machine stikt tien keer zo snel als een thuismachine en kan zonder moeite door drie lagen dik leer heen.

In onze workshops beginnen we altijd met een korte uitleg over de machine: hoe je je handen positioneert, hoe je het tempo regelt met de pedaal en wanneer je stopt. Na vijf minuten oefenen op een proefstukje leer gaan de meeste mensen zelfverzekerd aan de slag.

Wat de naald betreft: voor leer gebruik je een speciale leernaalden, ook wel leerpuntnaald of cutting-point naald genoemd. Die heeft een driehoekige punt die door de vezelstructuur snijdt in plaats van erdoorheen te prikken (zoals een gewone ronde naald doet). Dikte: voor standaard tassendikte (twee tot drie lagen tassenbodem van 2-3 mm elk) werkt een naalddikte van 100 tot 110 goed. Voor dunner leer, zoals voor een etui, volstaat een naald van 90.

Een gewone huishoudnaaimachine is niet geschikt voor dik leer. De motor heeft niet genoeg kracht, en de ritmische weerstand beschadigt de tandwielkast op termijn. Dat is ook de reden waarom we in de workshops uitsluitend industriële machines gebruiken.

Onderzoek van het Industrial Design Engineering-departement van de TU Delft naar materiaaleigenschappen bij ambachtelijk productontwerp bevestigt dat de naaldkeuze en stikdichtheid bepalend zijn voor de treksterkte van een leernaad. Een te dunne naald bij dik leer geeft niet een nettere naad, maar een zwakkere.

In de workshop staat altijd een begeleider naast je bij de eerste naden. Na de eerste paar steken weet je hoe de machine reageert en gaat het vanzelf.